Skuteczne ostrzenie wierteł: Kluczowe zasady i metody dla majsterkowiczów
- Tępe wiertło poznasz po zwiększonym nacisku, piszczących dźwiękach i postrzępionych krawędziach otworów.
- Do ostrzenia użyjesz szlifierki stołowej, dedykowanej ostrzałki lub ręcznych narzędzi, takich jak pilnik czy osełka.
- Kluczowe są prawidłowe kąty: 118°/135° dla metalu, 135°+ dla betonu, a dla drewna zachowanie oryginalnej geometrii.
- Wiertła widiowe do betonu wymagają tarczy diamentowej, a wiertła do drewna ostrzy się, nie naruszając kolca centrującego.
- Pamiętaj o bezpieczeństwie (okulary) i chłodzeniu wiertła, aby uniknąć przegrzania i utraty twardości.
- Najczęstsze błędy to przegrzewanie, niesymetryczne ostrzenie i niewłaściwy kąt wierzchołkowy.
W każdym warsztacie, zarówno domowym, jak i profesjonalnym, prędzej czy później pojawia się problem tępych wierteł. Znam to doskonale z własnego doświadczenia. Tępe narzędzie to nie tylko frustracja i zmarnowany czas, ale także znacznie gorsza jakość pracy, a nawet ryzyko uszkodzenia materiału. Wiercenie staje się wtedy walką, a nie precyzyjnym działaniem. Na szczęście, ostrzenie wierteł to umiejętność, którą można opanować, a która pozwala na wydajniejszą, bezpieczniejszą i bardziej satysfakcjonującą pracę. W tym poradniku pokażę Ci, jak to zrobić.
Po czym poznać, że wiertło błaga o naostrzenie? Kluczowe sygnały
Zanim zabierzemy się za ostrzenie, musimy wiedzieć, kiedy jest to w ogóle potrzebne. Tępe wiertło wysyła nam kilka wyraźnych sygnałów. Ignorowanie ich to prosta droga do zniszczenia narzędzia lub materiału, nad którym pracujemy.
- Zwiększony nacisk: Jeśli musisz wkładać znacznie więcej siły w wiertarkę, aby wiertło zagłębiło się w materiał, to jasny znak, że jego krawędzie tnące są stępione.
- Piszczące dźwięki: Charakterystyczne, nieprzyjemne piszczenie podczas wiercenia, szczególnie w metalu, wskazuje na tarcie zamiast efektywnego skrawania.
- Wolniejsze tempo wiercenia: Praca postępuje opornie, a wykonanie otworu zajmuje znacznie więcej czasu niż zwykle.
- Postrzępione krawędzie otworów: Jeśli otwory mają nierówne, poszarpane krawędzie (tzw. zadziory), to wiertło nie tnie czysto.
- Nadmierne nagrzewanie się wiertła: Tępe wiertło generuje znacznie więcej ciepła przez tarcie, co może prowadzić do jego przegrzania, a w konsekwencji do utraty twardości stali.
- Większy wysiłek i ryzyko uszkodzenia: Tępe wiertło może łatwiej ześlizgnąć się z punktu wiercenia, uszkadzając obrabiany element.
Oszczędność i precyzja: Ekonomiczne i praktyczne zalety ostrzenia
Decyzja o samodzielnym ostrzeniu wierteł to moim zdaniem jedna z najlepszych inwestycji, jaką może poczynić każdy majsterkowicz czy profesjonalista. Przede wszystkim, znacząco oszczędzasz pieniądze. Dobrej jakości wiertła, zwłaszcza te specjalistyczne, potrafią być naprawdę drogie. Zamiast kupować nowe za każdym razem, gdy się stępią, możesz je wielokrotnie przywracać do pełnej sprawności. To także wydłuża żywotność narzędzi, co przekłada się na mniejsze obciążenie dla portfela w dłuższej perspektywie. Co więcej, ostre wiertło to gwarancja poprawy precyzji i jakości wiercenia. Otwory są czystsze, dokładniejsze, a praca staje się znacznie bardziej efektywna i mniej męcząca. Nie bez znaczenia jest również aspekt ekologiczny zamiast wyrzucać zużyte wiertła, dajesz im drugie życie, zmniejszając ilość odpadów.
Niezbędnik majsterkowicza: Przygotuj narzędzia do ostrzenia
Zanim przystąpimy do właściwego ostrzenia, musimy zgromadzić odpowiednie narzędzia. Wybór metody i sprzętu zależy w dużej mierze od typu wiertła, naszych umiejętności i oczekiwanej precyzji. Pamiętaj, że nie ma jednej uniwersalnej metody, która sprawdzi się idealnie w każdym przypadku, dlatego warto poznać dostępne opcje.
Metoda tradycyjna: Szlifierka stołowa kiedy to dobry wybór?
Szlifierka stołowa to moim zdaniem najbardziej uniwersalne narzędzie do ostrzenia wierteł, szczególnie tych do metalu. Jej główną zaletą jest wszechstronność można nią ostrzyć wiertła o różnych rozmiarach i typach. Niestety, wymaga ona pewnej wprawy i doświadczenia. Początkujący mogą mieć problem z utrzymaniem stałego, prawidłowego kąta, co jest kluczowe dla efektywności wiertła. Istnieje też ryzyko przegrzania wiertła, co może prowadzić do utraty twardości stali. Dlatego, jeśli decydujesz się na szlifierkę, pamiętaj o regularnym chłodzeniu wiertła w wodzie. Szlifierka stołowa jest najczęściej stosowana do wierteł HSS (szybkotnących) do metalu, ale z odpowiednią tarczą (np. diamentową) może służyć również do ostrzenia wierteł widiowych.Precyzja dla każdego: Dedykowane ostrzałki do wierteł
Dla tych, którzy cenią sobie precyzję i łatwość użycia, dedykowane ostrzałki do wierteł są doskonałym rozwiązaniem. To urządzenia, zarówno ręczne, jak i elektryczne, które znacznie ułatwiają zachowanie prawidłowego kąta ostrzenia. Są one szczególnie polecane dla osób bez dużego doświadczenia w ostrzeniu na szlifierce stołowej. Dzięki specjalnym prowadnicom i szablonom, ryzyko popełnienia błędu jest minimalne. Dedykowane ostrzałki są niezastąpione przy ostrzeniu małych wierteł, gdzie precyzja jest szczególnie trudna do osiągnięcia ręcznie, a także do wierteł widiowych, które wymagają tarczy diamentowej i specyficznej geometrii ostrzenia.
Opcja dla cierpliwych: Ostrzenie ręczne za pomocą pilnika lub osełki
Ostrzenie ręczne, choć czasochłonne i wymagające dużej precyzji, ma swoje zastosowania. Jest to metoda odpowiednia głównie do ostrzenia wierteł do drewna, gdzie nie ma tak rygorystycznych wymagań co do kąta wierzchołkowego, a liczy się przede wszystkim ostrość krawędzi tnących i nienaruszony kolec centrujący. Można ją również zastosować do bardzo małych wierteł do metalu, gdzie szlifierka stołowa może być zbyt agresywna. Do ostrzenia ręcznego używa się drobnoziarnistego pilnika do metalu lub osełki. Kluczem do sukcesu jest tu cierpliwość, stabilny chwyt i umiejętność utrzymania stałego kąta przez cały proces.
Bezpieczeństwo przede wszystkim: Okulary, chwyt i chłodzenie
Bezpieczeństwo podczas ostrzenia wierteł to absolutny priorytet. Nie mogę tego wystarczająco podkreślić, ponieważ nawet najmniejszy błąd może prowadzić do poważnych obrażeń. Oto moje kluczowe wskazówki:
- Zawsze używaj okularów ochronnych: Podczas szlifowania drobinki metalu lub kamienia mogą odprysnąć z dużą prędkością. Ochrona wzroku jest absolutnie niezbędna.
- Kwestia rękawic ochronnych: To temat sporny. Z jednej strony chronią przed skaleczeniami, z drugiej mogą zostać wciągnięte przez obracającą się tarczę szlifierki. Moim zdaniem, jeśli używasz szlifierki stołowej, kluczowy jest pewny i stabilny chwyt narzędzia, a rękawice mogą utrudniać wyczucie. Jeśli jednak czujesz się pewniej w rękawicach, wybierz te dobrze dopasowane, bez luźnych elementów.
- Stabilne mocowanie wiertła: Upewnij się, że wiertło jest pewnie trzymane, aby nie wyślizgnęło się z rąk i nie spowodowało niekontrolowanego ruchu.
- Unikaj nadmiernego nacisku: Zbyt duży nacisk nie przyspieszy procesu, a jedynie zwiększy ryzyko przegrzania wiertła i uszkodzenia tarczy szlifierskiej. Pracuj delikatnie, pozwalając tarczy wykonywać swoją pracę.
- Chłodzenie: Jak już wspomniałem, regularne chłodzenie wiertła w wodzie to podstawa, aby zapobiec przegrzaniu i utracie twardości stali.
Geometria sukcesu: Kluczowe pojęcia i prawidłowe kąty
Ostrzenie wiertła to nie tylko usunięcie stępionego materiału. To przede wszystkim precyzyjne odtworzenie jego geometrii. Prawidłowe kąty ostrzenia są absolutnie kluczowe dla efektywności, trwałości i bezpieczeństwa narzędzia. Niewłaściwy kąt może sprawić, że wiertło będzie się ślizgać, szybko tępić lub nawet pękać. Zrozumienie tych podstaw to pierwszy krok do mistrzostwa w ostrzeniu.
Kąt wierzchołkowy: Dlaczego 118° i 135° to magiczne liczby?
Kąt wierzchołkowy to kąt pomiędzy dwiema głównymi krawędziami tnącymi wiertła. Jest to jeden z najważniejszych parametrów, który decyduje o tym, jak wiertło będzie się zachowywać w danym materiale. Dla większości wierteł do metalu (HSS) standardowy kąt wierzchołkowy wynosi 118°. Ten kąt zapewnia dobrą równowagę między ostrością a wytrzymałością, sprawdzając się w wielu typach stali i materiałów. Jednak dla twardszych metali, takich jak stal nierdzewna, czy też w przypadku wiercenia w materiałach, gdzie wiertło ma tendencję do ślizgania się, zaleca się kąt 135°. Większy kąt wierzchołkowy zwiększa powierzchnię styku z materiałem, co poprawia stabilność i zmniejsza ryzyko ślizgania się, choć jednocześnie oznacza nieco większy opór podczas wiercenia. Wybór niewłaściwego kąta może prowadzić do szybkiego stępienia wiertła (zbyt mały kąt) lub jego ślizgania się po powierzchni (zbyt duży kąt).
Krawędzie skrawające i powierzchnia przyłożenia: Anatomia ostrego wiertła
Oprócz kąta wierzchołkowego, ważne są również inne elementy geometrii wiertła. Krawędzie skrawające to te części wiertła, które bezpośrednio tną materiał. Muszą być one idealnie ostre i symetryczne, aby wiertło pracowało efektywnie. Niesymetryczne krawędzie prowadzą do "bicia" wiertła i wiercenia krzywych otworów. Powierzchnia przyłożenia to przestrzeń za krawędzią skrawającą. Jej odpowiednie ukształtowanie (tzw. kąt przyłożenia) jest kluczowe dla efektywnego odprowadzania wiórów i zapobiegania zatarciu wiertła w materiale. Jeśli powierzchnia przyłożenia jest zbyt mała, wiertło będzie się klinować i przegrzewać. Prawidłowe ukształtowanie tych elementów gwarantuje, że wiertło będzie nie tylko ostre, ale i wydajne.
Ostrzenie wierteł do metalu (HSS) na szlifierce stołowej
Ostrzenie wierteł do metalu na szlifierce stołowej to najpopularniejsza metoda, którą sam często stosuję. Wymaga ona jednak precyzji, cierpliwości i przestrzegania kilku kluczowych zasad. Jeśli opanujesz tę technikę, będziesz w stanie przywrócić życie wielu stępionym wiertłom.
Krok 1: Ustawienie prawidłowego kąta (118° dla większości prac)
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest prawidłowe ustawienie wiertła względem tarczy szlifierskiej. Dla większości wierteł HSS do metalu dążymy do kąta wierzchołkowego 118°. Jeśli pracujesz z twardszymi metalami, takimi jak stal nierdzewna, możesz wybrać kąt 135°. Aby to osiągnąć, trzymaj wiertło pod kątem około 59° (dla kąta wierzchołkowego 118°) lub 67,5° (dla 135°) do powierzchni tarczy. To jest kąt jednej krawędzi tnącej względem osi wiertła. Ja zazwyczaj wizualizuję sobie ten kąt i staram się go utrzymać. Pamiętaj, aby kąt był stały przez cały proces ostrzenia jednej krawędzi.
Krok 2: Technika prowadzenia wiertła klucz do symetrii
Prawidłowa technika prowadzenia wiertła po tarczy szlifierskiej jest kluczowa dla uzyskania symetrycznych krawędzi tnących. Zaczynam od przyłożenia wiertła do tarczy w taki sposób, aby krawędź tnąca była równoległa do powierzchni tarczy. Następnie, delikatnie obracając wiertło wokół własnej osi i jednocześnie lekko je unosząc (ruch obrotowo-posuwowy), szlifuję powierzchnię przyłożenia. Celem jest uzyskanie lekko wklęsłej powierzchni za krawędzią tnącą. Kluczem jest równomierne zbieranie materiału z obu krawędzi, aby były one identyczne. Wiertło musi być prowadzone stabilnie i z umiarkowanym naciskiem, aby uniknąć drgań i nierównego szlifowania. Powtarzam ten proces dla drugiej krawędzi, starając się, aby były one lustrzanym odbiciem.
Krok 3: Chłodzenie to podstawa jak nie przegrzać i nie zniszczyć wiertła?
Chłodzenie wiertła w wodzie to absolutna podstawa podczas ostrzenia na szlifierce stołowej. Stal HSS, z której wykonane są wiertła do metalu, jest hartowana, co nadaje jej twardość. Przegrzanie wiertła podczas szlifowania (tzw. "spalenie" stali) prowadzi do rozhartowania materiału, czyli utraty jego twardości. Rozhartowane wiertło będzie się bardzo szybko tępić i praktycznie nie nadaje się do użytku. Dlatego, po kilku sekundach szlifowania, zanurz wiertło w zimnej wodzie. Poczekaj, aż ostygnie, zanim wrócisz do pracy. Nie spiesz się. To zapobiega zmianie koloru stali na niebieski lub fioletowy, co jest oznaką przegrzania. Pamiętaj, że wiertła kobaltowe (HSS-Co) ostrzy się z mniejszą prędkością niż standardowe HSS, aby jeszcze bardziej zminimalizować ryzyko przegrzania.
Krok 4: Finalna kontrola ostrości i symetrii krawędzi
Po zakończeniu ostrzenia każdej krawędzi, zawsze przeprowadzam dokładną kontrolę. Najpierw wizualnie oceniam ostrość krawędzi tnących powinny być ostre i gładkie, bez zadziorów czy nierówności. Następnie sprawdzam symetrię obu krawędzi, porównując je ze sobą. Można to zrobić, przykładając wiertło do kątomierza lub po prostu oceniając "na oko", czy obie krawędzie mają ten sam kąt i długość. Czasami wykonuję też próbne wiercenie w kawałku drewna lub miękkiego metalu. Jeśli wiertło wchodzi gładko, bez nadmiernego nacisku i nie "bije", to znaczy, że praca została wykonana poprawnie.
Jak naostrzyć wiertło do betonu: Poradnik dla wierteł widiowych
Ostrzenie wierteł widiowych, przeznaczonych do betonu, to zupełnie inna bajka niż wiertła do metalu. Ze względu na specyfikę materiału węglika spiekanego (widii) wymaga to odmiennego podejścia i specjalistycznych narzędzi. Nie próbuj ostrzyć ich tak samo jak wierteł HSS, bo możesz je łatwo zniszczyć.
Dlaczego zwykła szlifierka to ryzyko? Specyfika płytki widiowej
Wiertła widiowe posiadają na wierzchołku specjalną płytkę wykonaną z węglika spiekanego. Ten materiał jest niezwykle twardy, co pozwala mu wiercić w betonie, ale jednocześnie jest bardzo kruchy. Ostrzenie takiej płytki na zwykłej szlifierce stołowej z tarczą korundową jest ryzykowne i zazwyczaj nieefektywne. Tarcza korundowa jest zbyt miękka, aby skutecznie obrabiać węglik spiekany, a co gorsza, może łatwo wyszczerbić lub uszkodzić kruchą płytkę widiową. Próba zbyt agresywnego szlifowania może doprowadzić do pęknięcia widii, czyniąc wiertło bezużytecznym. Dlatego, jeśli zależy Ci na skuteczności i bezpieczeństwie, zrezygnuj z tradycyjnej szlifierki.
Ostrzałka z tarczą diamentową: Jedyna słuszna metoda
Z mojego doświadczenia wynika, że jedyną właściwą metodą do ostrzenia wierteł widiowych jest użycie ostrzałki wyposażonej w tarczę diamentową. Diament jest najtwardszym znanym minerałem, co czyni go idealnym do obróbki węglika spiekanego. Tarcze diamentowe skutecznie i precyzyjnie szlifują widię, nie powodując jej wyszczerbiania. Dedykowane ostrzałki do wierteł widiowych często mają specjalne prowadnice, które pomagają utrzymać prawidłowy kąt ostrzenia, co jest kluczowe dla efektywności wiertła w betonie. Inwestycja w taką ostrzałkę szybko się zwraca, jeśli często pracujesz z wiertłami widiowymi.
Technika ostrzenia płytki z węglika spiekanego na co uważać?
Technika ostrzenia płytki z węglika spiekanego różni się od ostrzenia stali. Zazwyczaj ostrzy się tylko czołową powierzchnię płytki, nadając jej odpowiedni kąt. Dla wierteł widiowych kąt wierzchołkowy wynosi zazwyczaj 135° lub więcej. Podczas ostrzenia należy zachować delikatny nacisk. Węglik spiekany jest kruchy, więc zbyt duży nacisk może spowodować jego pęknięcie. Chociaż tarcze diamentowe generują mniej ciepła niż korundowe, warto pamiętać o umiarze i nie przegrzewać płytki, choć ryzyko rozhartowania jest tu znacznie mniejsze niż w przypadku stali. Skup się na równomiernym zebraniu materiału z obu krawędzi płytki, aby zachować symetrię i zapewnić stabilne wiercenie.
Ostrzenie wierteł do drewna: Precyzja ważniejsza niż kąty
Wiertła do drewna to kolejna kategoria, która wymaga specyficznego podejścia do ostrzenia. W ich przypadku kluczowe jest zachowanie oryginalnej geometrii, a nie tylko konkretnych kątów, jak ma to miejsce w wiertłach do metalu. Wiertła do drewna mają często ostrza o złożonym kształcie, które odpowiadają za czyste i precyzyjne wiercenie.
Ostrzenie wierteł krętych: Jak zadbać o krawędzie tnące i kolec centrujący?
Wiertła kręte do drewna, często nazywane wiertłami do drewna z ostrzem centrującym, wymagają szczególnej uwagi. Ich konstrukcja opiera się na dwóch głównych krawędziach tnących i ostrym kolcu centrującym, który zapobiega ślizganiu się wiertła i zapewnia precyzyjne rozpoczęcie wiercenia. Podczas ostrzenia skupiamy się przede wszystkim na krawędziach tnących. Można to zrobić za pomocą drobnoziarnistego pilnika do metalu lub małej osełki. Należy delikatnie zebrać materiał z wewnętrznych stron krawędzi, zachowując ich oryginalny kształt i kąt. Absolutnie kluczowe jest, aby nie naruszyć kolca centrującego. Jakiekolwiek uszkodzenie lub stępienie kolca sprawi, że wiertło będzie się ślizgać i nie będzie w stanie precyzyjnie rozpocząć otworu. Ostrzenie powinno być wykonywane ręcznie, z dużą precyzją, aby zachować symetrię i ostrość wszystkich elementów.
Jak naostrzyć wiertło piórkowe (łopatkowe)? Skup się na płaszczyznach tnących
Wiertła piórkowe, zwane też łopatkowymi, służą do szybkiego wiercenia dużych otworów w drewnie. Ich ostrzenie jest stosunkowo proste. W przeciwieństwie do innych wierteł, ostrzy się głównie płaskie powierzchnie skrawające, które znajdują się na końcach "łopatki". Nie ma potrzeby ostrzenia krawędzi bocznych. Do ostrzenia najlepiej użyć drobnoziarnistego pilnika do metalu lub osełki. Delikatnie zbieraj materiał z płaszczyzn tnących, starając się zachować ich oryginalny kąt i ostrość. Podobnie jak w przypadku wierteł krętych, należy uważać, aby nie uszkodzić ostrego wierzchołka centrującego, który odpowiada za stabilność wiertła podczas pracy.
Najczęstsze błędy przy ostrzeniu, które niszczą wiertła
Znajomość prawidłowej techniki ostrzenia to jedno, ale równie ważne, a może nawet ważniejsze, jest unikanie najczęstszych błędów. Wiele razy widziałem, jak z pozoru drobne niedopatrzenia prowadziły do trwałego uszkodzenia wiertła. Chcę Cię przed tym uchronić, dlatego zebrałem listę najczęściej popełnianych pomyłek.
Błąd #1: Przegrzanie i "spalenie" stali
To chyba najczęstszy i najbardziej destrukcyjny błąd, szczególnie przy ostrzeniu wierteł do metalu na szlifierce stołowej. Przyczyna: Zbyt długie szlifowanie bez chłodzenia lub zbyt duży nacisk. Konsekwencje: Stal wiertła zmienia kolor na niebieski lub fioletowy, co jest oznaką rozhartowania. Wiertło traci swoją twardość, staje się miękkie i będzie się błyskawicznie tępić. Takie wiertło jest praktycznie bezużyteczne i często nie da się go już uratować. Jak unikać: Pracuj krótkimi seriami, po każdej serii zanurzając wiertło w zimnej wodzie. Używaj delikatnego nacisku i pozwól tarczy szlifierskiej wykonywać pracę.
Błąd #2: Niesymetryczne ostrza przyczyna "bicia" i krzywych otworów
Niesymetryczne naostrzenie krawędzi skrawających to kolejny poważny błąd. Przyczyna: Nierównomierne zbieranie materiału z obu krawędzi, brak stałego kąta podczas ostrzenia jednej strony, lub po prostu brak wprawy. Konsekwencje: Wiertło będzie "bić" podczas pracy, wiercić krzywe otwory, a także szybciej się zużywać, ponieważ tylko jedna krawędź będzie efektywnie ciąć. To prowadzi do zwiększonego obciążenia wiertarki i gorszej jakości wykonania. Jak unikać: Skup się na precyzji i równomiernym zbieraniu materiału z obu stron. Ćwicz utrzymywanie stałego kąta i regularnie porównuj obie krawędzie podczas procesu ostrzenia.
Przeczytaj również: Metabo czy Makita? Niemiecka solidność vs japońska innowacja
Błąd #3: Zły kąt wierzchołkowy i jego konsekwencje
Ustawienie nieprawidłowego kąta wierzchołkowego może zniweczyć cały wysiłek włożony w ostrzenie. Przyczyna: Brak wiedzy o odpowiednich kątach dla różnych materiałów lub nieumiejętność utrzymania pożądanego kąta. Konsekwencje:
- Zbyt mały kąt wierzchołkowy: Wiertło będzie bardzo ostre, ale jednocześnie kruche i podatne na szybkie stępienie lub wyszczerbienie, szczególnie w twardych materiałach.
- Zbyt duży kąt wierzchołkowy: Wiertło będzie miało tendencję do ślizgania się po powierzchni materiału, zamiast w niego wchodzić. Będzie wymagało większego nacisku i wolniej wierciło, generując więcej ciepła.
Kiedy odpuścić i kupić nowe wiertło?
Chociaż jestem zwolennikiem ostrzenia i przedłużania życia narzędzi, są sytuacje, w których ostrzenie po prostu nie ma sensu lub jest niemożliwe. Moim zdaniem, warto wtedy odpuścić i zainwestować w nowe wiertło. Dotyczy to przede wszystkim wierteł stopniowych, których złożona geometria sprawia, że samodzielne ostrzenie jest niezwykle trudne, a często wręcz niemożliwe do wykonania w warunkach domowych. Lepiej oddać je do profesjonalnego serwisu lub po prostu kupić nowe. Podobnie jest z bardzo małymi wiertłami (np. poniżej 3-4 mm) ich precyzyjne ostrzenie na szlifierce stołowej jest ekstremalnie trudne i często prowadzi do ich zniszczenia. W takich przypadkach dedykowana ostrzałka jest lepszym rozwiązaniem, ale jeśli jej nie masz, rozważ zakup nowego wiertła. Nowe wiertło jest również konieczne, gdy narzędzie ma poważne uszkodzenia mechaniczne, takie jak pęknięcia, głębokie wyszczerbienia, skrzywienie czy zużycie, które uniemożliwia prawidłowe odtworzenie geometrii ostrza. W takich sytuacjach próba ostrzenia to tylko strata czasu i potencjalne ryzyko.
